Czarny bez (sambucus nigra)

czarny-bezCzarny bez (sambucus nigra) jest popularnym krzewem rosnącym w parkach i zaroślach Europy, w Ameryce północnej, a także w Azji zachodniej i środkowej. Czarny bez to małe drzewko lub sporej wielkości krzew dorastający do około 8 metrów wysokości. Ludzkiemu zdrowiu służą głównie kwiaty i owoce, chociaż czasami korzysta się również z leczniczych właściwości kory albo korzeni.

Czarny bez kwitnie w maju i czerwcu. Kwiaty suszy się w zaciemnionych i przewiewnych miejscach w temperaturze 20-40°C. Ze świeżych kwiatów robi się syropy, zjada jako dodatek do sałatek albo smaży w cieście naleśnikowym.

Owoce z kolei są dostępne od początku sierpnia. Dojrzałe kiści owoców można suszyć w suchych i przewiewnych suszarniach w temperaturze 60-80°C. Z owoców robi się również soki. Ponieważ czarny bez ma specyficzny niezbyt smaczny smak, zazwyczaj sok z bzu czarnego miesza się z sokiem z innych owoców, wzbogacając tym samym nie tylko smak ale i właściwości prozdrowotne. Najzdrowsze jednak są owoce świeże albo mrożone zjadane na surowo bez szkodliwych dla składników bioaktywnych, procesów termicznych.

Śnieżnobiałe kwiaty dla serca.

Powodem dla którego białe kwiaty czarnego bzu można z zachwytem nazwać super jedzeniem jest duża zawartość flawonoidów. Liczą się również związki mineralne, kwasy fenolowe, garbniki, pektyny oraz cholina. Nasz układ krążenia reaguje na tą mieszankę składników odżywczych uszczelnieniem i wzmocnieniem naczyń krwionośnych, rozszerzeniem naczyń wieńcowych oraz poprawą krążenia w obrębie serca. Kwiaty czarnego bzu, a raczej zawarte w nich flawonoidy i substancje towarzyszące nie tylko chronią serce, ale też chronią cholesterol LDL przed utlenianiem, a także unieszkodliwiają wolne rodniki tlenowe – najważniejszą przyczynę kłopotów z układem krążenia. Mocne i czyste naczynia krwionośne zapewniają sprawny transport składników odżywczych do wszystkich tkanek. Czarny bez jest ratunkiem dla serca i układu krążenia bez względu na wiek i aktulny stan zdrowia.

kwiatczarnybez

Nawet mężczyźni pokochają te kwiaty, pomimo ich przykrego zapachu.

Działanie moczopędne, to pierwsze ważne zadanie. Flawonoidy i fitosterole z łatwością poprawią kondycję prostaty oraz powstrzymają stany zapalne układu moczowego. Kwiaty czarnego bzu w formie wywarów albo syropów mogą być stosowane jako profilaktyka likwidująca przyczynę problemów a także jako skuteczna pomoc w rozwiązywaniu istniejących problemów z gruczołem krokowym. Organizm dysponujący odpowiednią ilością odpowiednich substancji aktywnych jest w stanie samodzielnie zadbać o zdrowie. Czarny bez zawiera całą gamę składników aktywnie wspomagających zdrowie prostaty i układu moczowego.

Troska o zdrowie prostaty to doskonały pretekst do tego, by korzystać na co dzień także z dobroczynnych właściwości soku z owoców bzu czarnego. Czarny bez (głównie owoce) należy do ścisłej czołówki roślin zawierających największą ilość antocyjanów. Związki te potrafią sobie poradzić z problemami nowotworowymi. Przy okazji odczujemy korzystne działanie antocyjanów i innych składników aktywnych na poziom cholesterolu, zdrowie układu krążenia, poprawę wzroku, poprawę możliwości intelektualnych. Wisienką na torcie będzie poprawa jakości doznań seksualnych związana głównie z lepszym ukrwieniem tkanek.

Mieć skórę jasną i delikatną jak płatek.

Coraz częściej uważa się, że raz powstałe worki i cienie pod oczami pozostają z kobietą na zawsze. Mało kto wie, że napar z kwiatu bzu czarnego potrafi sobie poradzić z tymi kłopotami. Konieczna jest jednak cierpliwość i systematyczność. Dobre efekty przynosi codzienne picie naparu z kwiatu czarnego bzu oraz stosowanie naparu w formie okładów. Napar z kwiatów przyniesie ulgę skórze zniszczonej i podrażnionej, rozjaśni cerę. Picie naparu oraz okłady zlikwidują obrzęki, rozświetlą cerę, rozjaśnią przebarwienia, pomogą uporać się ze zmianami trądzikowymi. Czarny bez można również stosować w formie wody bzowej. Woda bzowa podobno odmładza skórę, likwiduje przebarwienia oraz sprawia, że cera staje się gładka i delikatna. Efekt kosmetyczny jest możliwy do uzyskania dzięki wielotorowemu działaniu aktywnych składników kwiatów bzu czarnego. Składniki te wzmacniają naczynia krwionośne likwidując cienie oraz dostarczając odpowiednie porcje składników odżywczych, budują odporność dzięki której znikają stany zapalne, oczyszczają organizm (w tym również i skórę) umożliwiając jej regenerację, unieszkodliwiają wolne rodniki tlenowe – najpoważniejszy powód starzenia się komórek i tkanek.

Wzmocnienie naturalnej odporności niemowląt i kobiet ciężarnych

Napar z czarnego bzu oraz sok z owoców bzu doskonale wzmacniają odporność, ułatwiają odksztuszanie, wzmacniają organizm i pomagają powrócić do zdrowia. Dobre efekty uzyskuje się również w zwalczaniu alergii. Ponieważ czarny bez nie zawiera substancji, które mogą zaszkodzić, z powodzeniem można je podawać kobietom w ciąży, niemowlętom, karmiącym matkom, osobom osłabionym, a także seniorom. Właśnie dlatego czarny bez należy do grona roślin określanych mianem super jedzenia. Dla niemowląt warto przestudzony nieco napar z kwiatów czarnego bzu osłodzić miodem i podawać często (mniej więcej co godzinę) w niewielkich ilościach 50-100 ml.

Napar z kwiatów czarnego bzu można dodawać dzieciom (także noworodkom i niemowlętom) do kąpieli. Skóra dziecka będzie delikatniejsza, znikną podrażnienia i ewentualne stany zapalne. Naturalne, aktywne składniki naparu wzmocnią i odżywią skórę dziecka. Do naparu można dodawać także rumianek albo dziurawiec. Kąpiele w ziołach takich jak kwiat rumianku oraz bzu czarnego doskonale wzmacniają szorstką skórę niemowląt i dzieci, dotkniętą zmianami alergicznymi lub celiakią.flawonoidy

Owoce bzu czarnego jako superjedzenie.

czarnybez

Czarny bez (nie tylko owoce ale i kwiaty) zawierają całą gamę aktywnych składników odżywczych. Najważniejsze z nich to witamina C, witaminy z grupy B, antocyjany, garbniki, kwasy organiczne, kwasy wielofenolowe, pektyny i olejki eteryczne.

Kiedy ludzki organizm otrzymuje taki koktajl składników aktywnych może sobie pozwolić na oczyszczanie z toksyn, skuteczne usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii, wzmocnienie odporności, regenerację i odmładzanie.

Owoc czarnego bzu działa przeciw reumatycznie, pomaga zwalczyć stany zapalne, wspomaga przemianę materii i przyspiesza wypróżnianie.

 

UWAGA!

Owoc czarnego bzu jest gotowy do jedzenia, dopiero w momencie, gdy jest dojrzały. Młode (czerwone) owoce zawierają wyższe stężenie kwasu cyjanowodorowego, a przez to mogą być toksyczne.

kid

Czarny bez na dobranoc.

Warto również wiedzieć, że napar z kwiatów bzu czarnego działa uspokajająco i usypiająco na niemowlęta i małe dzieci. Odrobina herbatki z kwiatu czarnego bzu z dodatkiem miodu jest doskonałym zakończeniem aktywnego, pełnego wrażeń dnia, a składniki aktywne miodu i naparu dodatkowo zostaną wykorzystane do oczyszczenia i nocnej regeneracji ciała.

Jak czarny bez poprawia widzenie.

czarnybez-wzrok

Owoc czarnego bzu zawiera szereg aktywnych związków wspomagających zdrowie oczu. To zasługa głównie antocyjanów, flawonoidów i witaminy C obficie występujących w owocach czarnego bzu. Związki te działają antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Dodatkowo poprawiają mikrokrążenie, uszczelniając i uelastyczniając naczynia krwionośne w gałce ocznej. Antocyjany wspomagają również regenerację rodopsyny, barwnika siatkówki oka koniecznego do prawidłowego widzenia.

Z kolei napar z kwiatów bzu czarnego użyty w formie kompresu łagodzi stany zapalne gałki ocznej, spojówek i powiek. Do likwidacji objawów przemęczenia oczu również warto zastosować kompresy. Pomogą także w przypadku pękających naczyń w oku, opuchnięciach powiek i łzawieniu oczu. We wszystkich przypadkach warto jednocześnie popijać napar z kwiatów bzu czarnego.

[/one_half]

Co się stanie jeśli użyjemy jednocześnie kwiatów, owoców i liści czarnego bzu?

Największą zaletą wynikającą z zastosowania takiego kompleksu składników odżywczych będzie oczyszczanie wątroby, rozpuszczanie kamieni żółciowych (to głównie zasługa liści), likwidacja wszelkich stanów zapalnych, poprawa kondycji naczyń krwionośnych, aktywacja układu odpornościowego, zmniejszenie ilości uszkodzeń komórek wynikających z działania wolnych rodników.

Jednym słowem korzystając z dobrodziejstwa natury i fundując sobie w okresie wakacyjnym czarny bez w formie solidnej porcji świeżych owoców bzu czarnego, wzbogaconą naparami z kwiatów i liści, można liczyć na widoczną poprawę ogólnej kondycji, uspokojenie, regenerację, odmłodzenie i poprawę wyglądu skóry.

Na szczęście czarny bez można stosować bez ograniczeń, więc letnia porą można owoce włączyć do codziennego jadłospisu (soki owocowe, musy, sorbety, składnik sałatek owocowych).

 Jak przedłużyć okres stosowania bzu czarnego?

To oczywiste, że najprostszym sposobem jest skorzystanie z gotowych przetworów znalezionych na półkach aptecznych albo sklepowych. O ile pomysł ten jest wręcz idealny w przypadku suszonych kwiatów, owoców albo liści, o tyle owoce zdecydowanie lepiej przetwarzać samodzielnie we własnej kuchni.

Jak się za to zabrać?

Ano w każdym przypadku potrzebne będą zdrowe, dojrzałe, umyte i osuszone owoce.

Mrożenie

Mrożenie jest najlepszym sposobem na zachowanie wszystkich składników odżywczych w nienaruszonym stanie. Procedura jest prosta. Dzielimy owoce na porcje. Każdą porcję umieszczamy w pojemniku lub szczelnym woreczku foliowym i wkładamy do zamrażalnika.

Można również zamrozić czarny bez w formie musu owocowego lub zrobić z musu granitę.

Jak?

Owoce miksujemy dokładnie (można zrobić mieszankę owocową), dodajemy ewentualnie odrobinę cukru i w szczelnym pojemniku wkładamy do lodówki. Mniej więcej co godzinę należy mus wyjąć z zamrażarki i dokładnie rozdrobnić widelcem i włożyć do lodówki. Po 4-6 godzinach granita jest gotowa (ma mieć konsystencję grysiku). Granitę można przechowywać w zamrażalniku nawet kilka miesięcy. Można więc zrobić spory zapas zdrowego, odżywczego deseru.

Czarny bez w formie soku

Owoce można przepuścić przez wyciskarkę do soków, można również użyć specjalnego garnka parowego do robienia soków. Sok najlepiej połączyć z sokiem innych owoców (sok z czarnego bzu ma specyficzny smak). Sok z wyciskarki, posłodzić, wlać do butelek i poddać pasteryzacji. Sok z garnka do soku jest gorący i słodki, więc wystarczy zlać do wyparzonych butelek i szczelnie zamknąć.

Soki powinny być przechowywane w ciemnym i chłodnym pomieszczeniu.

Czarny bez można przechowywać w formie wina ziołowego

Owoce lub kwiaty czarnego bzu zalać winem gronowym i odstawić na dwa – cztery tygodnie w ciemne i chłodne miejsce. Po tym czasie wino przecedzić i zlać do butelki. Popijać od czasu do czasu po kieliszeczku dla poprawy zdrowia.

Syrop z kwiatów czarnego bzu

Na około 5 litrów kwiatów będziemy potrzebować 3 litrów wody, 4-5 cytryn i 1,5-2 kg cukru.

Kwiaty przemielić przez maszynkę do mięsa, zalać wrzącą wodą, dodać sok z wyciśniętych cytryn i odstawić w przykrytym naczyniu na 24 godziny. Po tym czasie sok przecedzić, dodać cukier, zagotować i zlać do pasteryzowanych słoiczków. Po otwarciu sok powinien być wypity w ciągu kilku dni (przechowywać w tym czasie w lodówce), tak więc trzeba użyć pojemników o odpowiedniej wielkości.

Syrop z kwiatów stosuje się nie tylko w okresach osłabionej odporności i w czasie grypy, ale też jako środek regulujący przemianę materii.

Czarny bez jako miód bzowy

Do naturalnego miodu dodać sproszkowane suszone kwiaty bzu czarnego. Po kliku tygodniach miód bzowy będzie gotowy.

Woda bzowa (kosmetyk)

Kwiaty czarnego bzu ubić i zalać gorącą wodą (4 x większa objętość wody niż kwiatów), przykryć i odstawić do wystygnięcia. Do zimnego płynu dodać spirytus (połowę objętości wody) szczelnie zamknąć i odstawić na kilka godzin. Zlać do ciemnych buteleczek i szczelnie zamknąć.

Wodę bzową używa się do przemywania skóry dla zlikwidowania wyprysków, poprawy kolorytu i gładkości skóry.

 

Piśmiennictwo:

  • prof. dr hab. farm. Lamer-Zarawska E., prof. dr hab. med. Kowal-Gierczak B., prof. dr hab. med. J. Niedworok : „Fitoterapia i Leki Roślinne”. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007
  • Dr Henryk Różański „Poradnik zielarski”
  • James Green, The Herbal Medicine-Maker’s Handbook
  • James Duke, The Green Pharmacy
  • Michael Tierra, The Way of Herbs
  • Maude Grieve, A Modern Herbal

Korzystając z serwisu Superfood.pl wyrażasz zgodę na używanie plików cookies. Więcej

Na stronach serwisu Superfood.pl są wykorzystywane pliki cookies. Stosujemy je w celach zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników przy korzystaniu z naszych serwisów (zapamiętywanie preferencji i ustawień na naszych stronach, realizacji zamówień). Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli nie wyrażasz zgody - zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij